Մարտի 8-ը կանանց միջազգային օրն է. ի՞նչ է այն խորհրդանշում

Աննա Սահակյան

ԱՀՏ Լրագրության դասարան

Մարտի 8-ը կանանց միջազգային օրն է։ Այս օրը խորհրդանշում է կանանց իրավունքների պաշտպանությունն ու նրանց հասարակական դերի կարևորումը։

Տոնն առաջացել է 20-րդ դարի սկզբին, երբ կանայք պայքարում էին իրենց իրավունքների համար։ Ժամանակի ընթացքում այն դարձավ գեղեցիկ և ջերմ տոն։ Մարտի 8-ը՝ որպես Կանանց միջազգային օր, նշվում է 1911-ից: ՄԱԿ-ի կողմից այդ օրը հայտարարված է որպես Կանանց իրավունքների պայքարի և միջազգային խաղաղության օր: Տոնի ակունքները հասնում են 1850-ական թվականներ, երբ կանայք քիչ էին վարձատրվում, աշխատում էին երկար և չունեին ընտրելու իրավունք։ 1857թ. Մարտին Նյու Յորքում աշխատավոր կանայք դուրս էին եկել ցույցի՝ պահանջելով տղամարդկանց հավասար աշխատանքային իրավունքներ, աշխատանքային օրվա կրճատում և աշխատանքային պայմանների բարելավում:

1908թ. մարտի 8-ին Նյու Յորքում Կանանց սոցիալ-դեմոկրատական կազմակերպության կոչով կրկին ցույց տեղի ունեցավ, որին 15 հազար կին մասնակցեց ոչ միայն աշխատանքային իրավունքի, այլև ընտրական իրավունքի պահանջով:

1909 թվականին Կանանց օրն առաջին անգամ նշվեց ԱՄՆ-ում։ 1909թ. ԱՄՆ-ի սոցիալիստական կուսակցությունը փետրվարի վերջին կիրակի օրը հայտարարեց կանանց ազգային տոն: 1910 թվականին Կոպենհագենում Սոցիալիստ կանանց միջազգային կոնֆերանսի ժամանակ գերմանական Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության ակտիվիստ Կլարա Ցետկինն առաջարկեց կանանց օրը նշել միջազգային մասշտաբով։ Այդպիսով օրը սկսեցին նշել նաև Ավստրիայում, Դանիայում, Գերմանիայում, Շվեյցարիայում՝ կազմակերպելով հանրահավաքներ։ 1917 թվականին Խորհրդային Ռուսաստանում կանայք ստացան քվեարկելու իրավունք։ 1920 թվականին ԱՄՆ-ում սպիտակամորթ կանայք ստացան քվեարկելու իրավունք։ Ավելի ուշ որոշվեց Կանանց միջազգային օր սահմանել մարտի 8-ը, իսկ ՄԱԿ-ը այն առաջին անգամ նշեց 1975 թվականին։ Կանանց միջազգային օրվա գույներն են մանուշակագույնը, կանաչն ու սպիտակը։ Մանուշակագույնը խորհրդանշում է արդարություն և արժանապատվություն։ Կանաչը խորհրդանշում է հույս։ Սպիտակը խորհրդանշում է մաքրություն։

Հայաստանում նշվում է նաև Ապրիլի 7-ը՝ որպես մայրության և գեղեցկության օր։ Ըստ Հայ առաքելական եկեղեցու տոնացույցի՝ ապրիլի 7-ը Սուրբ Աստվածածնի Ավետման օրն է։ 1995 թ.–ից ապրիլի 7-ը ներառվել է Հայաստանի ազգային տոնացույցում։

Տարիներ առաջ այս օրերը նշում էին համեստ ձևով․ հիմանականում ծաղիկներ էին նվիրում և ընտանիքով միասին անցկացնում օրը։ Իսկ հիմա մարդիկ հաճախ նվերներ են գնում, կազմակերպում տոնական հավաքներ և իրենց սերն ու հարգանքն են արտահայտում կանաց։

Եթե Մարտի 8-ին կամ Ապրիլի 7-ին ինձ նվեր տային՝ կցանկանայի, որ այն լիներ գրքի կամ ծաղկի տեսքով։

Տոնական օրերին անպայման մայրիկին և տատիկիս գեղեցիկ ծաղիկներ եմ նվիրեմ ու ասում, թե որքան եմ սիրում և գնահատում նրանց։